
تحلیل یک شکست تاریخی و عبرتآموز نظامی؛
طوفان شن نماد امداد الهی ملت
5 ارديبهشت 1404 ساعت 8:03
طوفان شن در طبس، غرور نظامی آمریکا را درهم شکست و ناکامی بزرگترین ارتش جهان، نماد اقتدار ملی و امداد الهی شد.
به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «زاهدنیوز» به نقل از عصرهامون پنجم اردیبهشتماه ۱۳۵۹، صحرای طبس به صحنهای از ناکامی و تحقیر یکی از قدرتمندترین ارتشهای جهان بدل شد؛ عملیاتی که باهدف آزادسازی گروگانهای آمریکایی در تهران طراحی شده بود، در دل کویر مرکزی ایران و در میان طوفانی از شن، به شکست انجامید.
شکست آمریکا در عملیات موسوم به «پنجه عقاب»، نهتنها یک ناکامی نظامی، بلکه نقطه عطفی در تاریخ تقابل میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده به شمار میرود؛ واقعهای که همچنان مورد توجه تحلیلگران سیاسی و نظامی است و ابعاد پنهان آن پس از سالها نیز، الهامبخش مقاومت و اقتدار ملی است.
این شکست به کابوسی برای ارتش آمریکا بدل شد
شرح ماجرا عملیات نظامی آمریکا در طبس در بحبوحه بحران گروگانگیری سفارت این کشور در تهران طراحی شد؛ طبق برنامه، نیروهای ویژه آمریکا باید بانفوذ به خاک ایران، ابتدا در یک نقطه بیابانی در طبس فرود میآمدند و سپس با بالگردهایی ویژه به نزدیکی تهران منتقل میشدند؛ اما آنچه پنتاگون با محاسبات دقیق و تجهیزات پیشرفته پیشبینی کرده بود، در عمل به کابوسی برای ارتش آمریکا بدل شد.
هشت فروند بالگرد، به دلیل نقص فنی و شرایط نامساعد جوی، یکی پس از دیگری از ادامه عملیات بازماندند؛ طوفان شن شدیدی که در منطقه طبس در گرفت، نهتنها تجهیزات آمریکایی را از کار انداخت، بلکه سبب برخورد دو فروند هواپیما و بالگرد و در نتیجه کشتهشدن هشت نظامی آمریکایی شد؛ نیروها پس از این شکست، مأیوسانه عملیات را نیمهکاره رها کرده و عقبنشینی کردند.
بازتاب داخلی و جهانی انتشار خبر این شکست، بهسرعت در سطح داخلی و بینالمللی بازتاب یافت؛ در ایران، این واقعه بهعنوان «معجزه الهی» و نشانهای از حمایت خداوند از انقلاب اسلامی تفسیر شد؛ رهبر انقلاب وقت، امام خمینی (ره)، در واکنش به این رخداد فرمودند: «شنها مأمور خدا بودند»؛ این نگاه، در کنار هیجان عمومی مردم، به انسجام بیشتر نیروهای انقلابی منجر شد و اعتماد عمومی بهنظام نوپای جمهوری اسلامی را افزایش داد.
این شکست به یک نقطه سیاه در کارنامه نظامی آمریکا تبدیل شد
در سطح جهانی، این شکست به یک نقطه سیاه در کارنامه نظامی آمریکا تبدیل شد؛ رسانههای غربی نیز از عملکرد پنتاگون و دولت کارتر بهشدت انتقاد کردند؛ شکست طبس یکی از عوامل مؤثر در شکست جیمی کارتر در انتخابات ریاستجمهوری همان سال دانسته میشود.
حسین زهدی کارشناس سیاسی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی عصرهامون بیان کرد: شکست طبس تنها یک اتفاق تصادفی نبوده، بلکه ریشه در چند اشتباه محاسباتی آمریکا داشته است.
وی افزود: دولت آمریکا با اعتماد بیش از حد به قدرت نظامی خود و بیتوجهی به شرایط محیطی و مقاومت مردمی، اقدام به این عملیات کرد؛ آنها تصور میکردند که جمهوری اسلامی، در ماههای ابتدایی حیات خود، فاقد انسجام و توان واکنش جدی است؛ اما واقعیت خلاف این را نشان داد.
این شکست، ضربهای به اعتبار جهانی آمریکا وارد کرد
زهدی در ادامه تصریح کرد: ابعاد ژئوپلیتیکی این شکست نیز قابلتوجه است؛ طبس نشان داد که قدرتهای جهانی حتی با در اختیار داشتن فناوری پیشرفته، نمیتوانند بدون شناخت دقیق از محیط، در کشورهای مستقل مداخله کنند؛ این شکست، ضربهای به اعتبار جهانی آمریکا وارد کرد و موجب شد کشورهایی مانند ایران، با اعتمادبهنفس بیشتری در برابر سلطهطلبی غرب ایستادگی کنند.
کارشناس سیاسی اظهار کرد: ابعاد نمادین و فرهنگی واقعه طبس تنها در عرصه نظامی و سیاسی باقی نماند، بلکه در حافظه فرهنگی ملت ایران نیز جای گرفت؛ هر ساله در پنجم اردیبهشت، برنامههای مختلفی برای گرامیداشت این رویداد در سطح کشور برگزار میشود؛ محل وقوع حادثه بهعنوان «یادمان شهدای طبس» حفظ شده و بازدیدکنندگان بسیاری را به خود جذب میکند.
وی ادامه داد: شکست طبس همچنین دستمایه تولید آثار هنری، مستندها و حتی فیلمهای سینمایی قرار گرفته است؛ این اتفاق، به یکی از نمادهای شکست استکبار و پیروزی ایمان بر تجهیزات بدل شده و در ادبیات سیاسی ایران نیز بارها بهعنوان نمونهای از امداد الهی یاد شده است.
شکست آمریکا ضعف در جمعآوری اطلاعات میدانی بود
زهدی خاطرنشان کرد: ابعاد امنیتی و درسهای راهبردی از منظر امنیتی، واقعه طبس حامل پیامهایی مهم برای سیاستگذاران نظامی و اطلاعاتی بود؛ این حادثه نشان داد که ضعف در جمعآوری اطلاعات میدانی، نادیدهگرفتن شرایط اقلیمی و عدم هماهنگی بین نیروهای عملکننده، میتواند حتی پیچیدهترین عملیات را نیز با شکست روبرو کند؛ تحلیلگران معتقدند که طبس نمونهای کلاسیک از فاجعههای نظامی است که نه با سلاح، بلکه با غفلت طراحی شکست میخورد.
واقعه طبس، بیش از آنکه یک شکست تاکتیکی برای آمریکا باشد، نمادی از شکست استراتژیک تفکری است که قدرت را صرفاً در تکنولوژی نظامی میبیند؛ این حادثه، پیامآور این حقیقت بود که ایمان، ارادهٔ ملتها و شناخت بومی از جغرافیا و مردم، مؤلفههایی هستند که در معادلات قدرت باید جدی گرفته شوند.
طوفان شن طبس، طوفانی بود که ماسههای آن نه فقط تجهیزات نظامی، بلکه غرور سیاسی و نظامی ایالات متحده را نیز در خود فروبرد؛ این پیام همچنان پابرجاست، هر ملتی که بر اصول خود بایستد، شکستناپذیر خواهد ماند.
انتهای خبر/
کد مطلب: 65037
آدرس مطلب: https://www.zahednews.ir/vdca0wni.49nme15kk4.html