
برشی از رسالت امام سجاد (ع) پس از عاشورا؛
امام سجاد (ع) با حقیقت بر دروغ خط بطلان کشید
17 تير 1404 ساعت 9:48
در هیاهوی کشتار و خشم واقعه کربلا، گویی همه چیز پایانیافته بود؛ اما صدایی آرام، استوار و آگاه، از دل کاروان اسرا دشت نینوا برخاست. امام سجاد (ع) نه با شمشیر که با زبان حقیقت، خط بطلانی بر سلطهی دروغ کشید.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «زاهدنیوز»، پس از فاجعه کربلا، تصور عمومی این بود که صدای حق خاموش شده و حکومت اموی باقدرت رسانهای خود، حقیقت را دفن خواهد کرد. اما آنچه در کوفه و شام اتفاق افتاد، نقطه عطفی در روایتگری حقیقت بود؛ جایی که امام سجاد (ع) و حضرت زینب (س) در دل اسارت، منبر را به ابزاری برای رسواسازی یزید بدل کردند.
خطبه تاریخی امام سجاد در شام، با استناد به نسب و جایگاه اهلبیت (ع)، پرده از چهرهی فریبکار خلیفه برداشت. سخنانی که باعث شد مردم شام که تا دیروز کاروان اسیر را دشمن میپنداشتند به گریه بیفتند و حقیقت را بشنوند. این خطبهها، نخستین حلقههای زنجیرهای بود که بعدها پایهگذار بصیرت اجتماعی در امت اسلامی شد.
امام سجاد (ع) با درایت، رسانه گری اهلبیت را از مسیر خطابه، دعا و تربیت آغاز کرد. در شرایطی که یزید، رسانههای رسمی و منبرهای حکومتی را در اختیار داشت، امام با استفاده از فرصتهای محدود اما هوشمندانه، جریان روایت را به دست گرفت.
امروز نیز در دورانی که حقیقت زیر غبار جنگ روایتها گم میشود، بازخوانی سیره امام سجاد (ع) الگویی بیبدیل برای اهالی رسانه، روشنفکران و مدافعان حقیقت است.
صحیفه سجادیه، سلاح پنهان امام سجاد (ع) در دوران اختناق
در روزگاری که شمشیر بر دهانها قفل میزد این امام بزرگوار، با کلماتی که در سکوت شب جاری میشد، پایههای بیداری را بنیانگذاری میکرد. صحیفه سجادیه، تنها کتاب دعا نیست؛ نقشه راهی برای ساختن جامعهای آگاه، آزاد و باثبات است.
پس از عاشورا، شرایط سیاسی جهان اسلام آکنده از رعب، فشار و تحریف بود. امام سجاد (ع) که امکان قیام نظامی نداشت، روش دیگری را برگزید؛ انتقال مفاهیم اعتقادی، اخلاقی و حتی سیاسی، در قالب دعاهایی که هم تربیت فردی و هم ساخت اجتماعی را هدف میگرفت.
صحیفه سجادیه، در کنار محتوای عرفانی، دارای ابعاد عدالتخواهانه، ضد ظلم و انسانساز است. دعاهایی که در آن به «مسئولیت حاکمان»، «حقوق محرومان»، «مبارزه با غفلت»، و «اخلاق فردی و اجتماعی» اشاره شده است. این ویژگیها صحیفه را به یک سلاح فرهنگی دقیق در دل نظام استبدادی بدل میکند.
امام سجاد (ع) با این روش، نهتنها پیروان اهلبیت را از سرگردانی نجات داد، بلکه تربیت نسلی را آغاز کرد که بعدها در بستر جامعه، پایهگذاران جریانهای علمی، فرهنگی و معنوی تشیع شدند امروز نیز بازخوانی صحیفه، فراتر از مناسک مذهبی، میتواند نجاتبخش جامعهای باشد که میان خشونتهای رسانهای و بیهویتی مدرن، به دنبال پناهی برای معناست.
امام سجاد (ع)؛ آغازگر جریان روایتگری پس از عاشورا
حجتالاسلاموالمسلمین حمزه حیدری، کارشناس مذهبی با اشاره به اهمیت نقش امام سجاد (ع) پس از واقعه عاشورا گفت: اگرچه قیام عاشورا در ظاهر با شهادت یاران حقطلب به پایان رسید، اما جریان آگاهیبخشی آن تازه از لحظه اسارت اهلبیت آغاز شد.
وی با بیان اینکه رسانههای رسمی در اختیار حکومت اموی بود افزود: در آن زمان هر منبر، منبر حکومتی بود و هر خطیب، تحت امر دستگاه خلافت. در چنین شرایطی، امام سجاد (ع) با بهرهگیری از فرصتهایی محدود اما تعیینکننده، توانست روایت حقیقی عاشورا را از درون خود دستگاه دشمن مطرح کند.
کارشناس مذهبی ادامه داد: خطبه شام یکی از بارزترین نمونههای هوشمندی سیاسی امام سجاد (ع) بود. درحالیکه یزید مجلس پیروزی به پا کرده بود، ناگهان ورق برگشت. امام سجاد (ع) با شجاعت و وقار، نسب اهلبیت را یادآور شد و مردم را به عمق فاجعه واقف ساخت.
نقش امام سجاد (ع) در تغییر افکار عمومی
وی تصریح کرد: خطبههای امام سجاد و حضرت زینب (س) در کوفه و شام، منجر به تغییر افکار عمومی شد. مردم کمکم متوجه شدند که آنچه شنیدهاند دروغی حکومتی است این آغاز افول مشروعیت امویان بود.
حیدری افزود: امام سجاد (ع) بعد از بازگشت به مدینه، نه با قیام مسلحانه بلکه با ایجاد یک جریان فکری، تربیتی و دعا محور، زمینه بیداری تدریجی جامعه را فراهم کرد. خطبهها، دعاها و ارتباط با خواص، ابزاری برای این نهضت فرهنگی بود.
وی اظهار کرد: جریان علمی و فرهنگیای که در زمان امام باقر (ع) و امام صادق (ع) به اوج رسید، نتیجه بذری بود که امام سجاد (ع) در دل خاک اختناق کاشت.
کارشناس مذهبی در پایان سخنان خود گفت: اهالی رسانه امروز باید بدانند که همیشه ابزار گسترده در دست نیست، اما اگر زبان در خدمت حقیقت قرار گیرد، میتواند تراز تمدن را تغییر دهد؛ درست همانگونه که امام سجاد (ع) با یک خطبه، تاریخ را به نفع حقیقت چرخاند.
صدای حقیقت در دوران خفقان اموی
حجتالاسلاموالمسلمین ابراهیم شاهوصد، کارشناس مذهبی با اشاره به نقش امام سجاد (ع) در ترمیم روحی جامعه پس از عاشورا گفت: در زمانهای که مردم دچار شوک عاطفی و اضطراب تاریخی شده بودند، امام سجاد (ع) با رویکردی آرام، عمیق و پیوسته، پیام عاشورا را در جان امت حک کرد ایشان در خطبه شام باوقار و صدایی استوار فرمودند: «أَنَا بْنُ مَنْ تَشَرَّبَ الْعِلْمَ مِنْ صِغَرِهِ … آیا سزاوار است که خاندان پیامبر را سرکوب کنی و سپس خود را خلیفه پیامبر بدانی؟!» این سخنرانیها باعث بیداری مردم شد.
وی افزود: امام (ع) با حضور خود در میان مردم، نه با انتقامجویی بلکه با صبر و بصیرت، سعی در ترمیم زخمهای روانی امت داشت. این رفتار، خود نوعی رسانه گری تربیتی است.
کارشناس مدهبی اظهار کرد: وقتی مردم شام شنیدند که این اسیر جوان فرزند پیامبر است، و وقتی با جملات روشنگر او روبهرو شدند، فریاد گریه سر دادند. رسانه نیازی به هیاهو ندارد؛ گاه صداقت در یک جمله، کل تبلیغات دروغین را نابود میکند.
وی ادامه داد: امام سجاد در سخنانش مخاطب را تحقیر نمیکند، بلکه او را متوجه مسئولیت و حقیقت میسازد. همین اخلاق است که باعث اثرگذاری پایدار میشود.
انتقال پیام عاشورا به نسلهای بعد
شاهوصد عنوان کرد: امام نهتنها پیام را به نسل خود رساند، بلکه آن را در قالب دعا، حدیث و تربیت به نسلهای بعد منتقل کرد. ایشان از یک فرصت محدود، یک جریان ماندگار ساخت.
وی افزود: امام سجاد همراه با حضرت زینب (س) الگویی بینظیر از نقش خانواده در جهاد تبیین به ما نشان دادند؛ خانوادهای که اسیر بود؛ اما شکستخورده نبود.
این کارشناس مذهبی در پایان گفت: امروز که جامعه دچار التهاب است، بازگشت به الگوی امام سجاد، یعنی صبر، درایت، تربیت، و روایت آرامِ حقیقت، میتواند ما را از بحرانهای اخلاقی و هویتی نجات دهد.
انتهای خبر/
کد مطلب: 65534
آدرس مطلب: https://www.zahednews.ir/vdcc0pqe.2bqp18laa2.html