زاهد نیوز - از تاروپود سنت تا درآمد جهانی

زنان سیستان و بلوچستان هنرهای سنتی سوزن‌دوزی و خامه‌دوزی را به بازار جهانی رسانده و با دستان خود معیشت خانواده‌ها را تامین می‌کنند.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی زاهدنیوز، آبادی و آبادانی محدود به مرز و منطقه نیست، این رسالت بزرگ بر عهده همگان است در این مسیر زنانی در زیر آسمان سیستان و بلوچستان ایستاده‌اند بی‌هیچ چشم‌داشتی با تمام توان برای ایجاد اشتغال و معیشت تلاش می کنند. این زنان زنان سرپرست خانوار هستند که در دل شرایط دشوار اقتصادی و اجتماعی کمر همت بسته‌اند تا چراغ راهی برای دیگران روشن کنند، در گوشه‌گوشه سیستان و بلوچستان این زنان با دستان هنرمند و اراده‌ای آهنین تلاش می‌کنند تا آثاری از هنرهای دستی سنتی را احیاء کنند هنرهایی که با گذشت زمان در دل فرهنگ مردم این دیار رشد کرده و امروز به یک منبع درآمدی پایدار برای هزاران زن تبدیل شده است. سوزن‌دوزی و خامه‌دوزی که روزگاری در خانه‌های قدیمی و در دامن مادران و مادربزرگ‌ها به‌عنوان بخشی از تربیت دختران آموخته می‌شد، امروز به نمادی از استقلال و توانمندی زنان تبدیل شده است. این زنان هنرمندانی هستند که در تلاش‌اند تا نه تنها از هنرهای صنایع دستی خود برای تامین نیازهای روزمره زندگی‌شان استفاده کنند، بلکه دستاوردهای خود را به دیگر زنان نیز انتقال دهند. این روند نه تنها به حفظ هویت فرهنگی این سرزمین کمک می‌کند، بلکه به تقویت اقتصاد خانواده‌ها و ایجاد شغل‌های پایدار نیز می‌انجامد، زنان سرپرست خانوار با آموزش‌های مستمر در زمینه سوزن‌دوزی، خامه‌دوزی و دیگر صنایع دستی در واقع به دیگر زنان و دختران نیز فرصتی برای کسب درآمد می‌دهند و به آن‌ها یاد می‌دهند که چگونه از این هنرها برای تامین معیشت خود بهره‌برداری کنند. در اینجا زنان نه تنها سعی دارند که خود از این هنرها بهره‌مند شوند بلکه با انتقال این مهارت‌ها به نسل‌های جدید به حفظ و گسترش این میراث فرهنگی ارزشمند کمک می‌کنند و هر نخ و سوزن در دستان این زنان نه فقط یک ابزار هنری است، بلکه یک گام موثر در جهت خودکفایی اقتصادی و استقلال اجتماعی است. این زنان که هرکدام خودشان از روزگاری سخت و چالش‌برانگیز گذر کرده‌اند، امروز به زنانی تبدیل شده‌اند که از زندگی‌شان، خودکفایی و اشتغال برای دیگران می‌سازند و با هر اثر دستی که تولید می‌کنند داستانی از تلاش، پشتکار، و استقامت روایت می‌شود داستانی از یک نسل که هنر را نه فقط به‌عنوان میراث، بلکه به‌عنوان ابزاری برای ساختن فردایی بهتر برای خود و خانواده‌هایشان به کار می‌بندد. در واقع، سوزن‌دوزی و خامه‌دوزی برای این زنان نه تنها یک مهارت سنتی بلکه یک راهکار نوین برای کسب و کار و توانمندسازی اقتصادی است در حالی که این صنایع دستی به بازارهای داخلی راه یافته‌اند و این هنرهای دست‌ساز و زیبا با دقت و ظرافت خاص خود در قالب لباس‌ها، تابلوها، و لوازم تزئینی به کشورهای مختلف صادر می‌شوند و به برندهایی جهانی تبدیل می‌شوند چرا که نقش و نگاره های جامه های زنانه این خطه با بهره گیری از ساده ترین ابزار همچون پارچه، نخ و سوزن، ذوق و خلاقیت و هنر بی بدیل زنان این دیار را به نمایش می گذارد و نظر هر بیننده ای را به خود جذب می کند. این تغییرات تنها از دل اراده و دلسوزی این زنان برخاسته است، زنانی که امروز با هر دوز و دوزی که می‌کنند، زندگی و آینده‌ای بهتر برای خود و دیگر زنان این دیار می‌سازند. این زنان با استفاده از هنرهای صنایع دستی، نه تنها گام‌هایی در جهت تامین معیشت خود برمی‌دارند، بلکه نقش مهمی در حفظ و احیای فرهنگ و هویت خود دارند. سیستان و بلوچستان امروز نشان می‌دهد که با وجود محدودیت‌ها و چالش‌های اقتصادی، می‌توان با اراده‌ای قوی، دست در دست هم گذاشت و نه تنها خود، بلکه هزاران نفر از زنان این دیار را به سوی فردایی روشن‌تر هدایت کرد. سوزن‌دوزی و خامه‌دوزی در دستان این زنان، به نمادی از آرزوهای برآورده شده مبارزه برای استقلال و پایداری فرهنگی تبدیل شده است. یکی از بانوان سیستان بلوچستان که تلاش کرد با وجود سختی سرپرستی خانواده برای دیگران هم ایجاد اشتغال کند گفت: از آنجایی که علاقه بسیاری به فعالیت‌های هنری داشتم، به هنرهای سنتی مانند سوزن‌دوزی، مکرومه‌بافی، سکه‌دوزی، خامه‌دوزی و طراحی روی بوم روی آوردم و تصمیم گرفتم فعالیت خود را به گونه‌ای انتخاب کنم که هم هنری باشد و هم درآمدزایی داشته باشد. وی ادامه داد: در این مسیر با آموزش بیش از ۱۰۰ بانوی سرپرست خانوار مانند خودم و علاقمند به این هنرهای فاخر، زمینه اشتغال و درآمدزایی برای آنها فراهم شد و آنها توانسته‌اند از این طریق امرار معاش کرده و زندگی خود را اداره کنند. وی تاکید کرد: مشاغل خانگی نیاز به سرمایه زیاد ندارند؛ بلکه با توانمندسازی افراد و ارائه آموزش‌های رایگان می‌توان حمایت لازم را انجام داد و فرصت‌های شغلی ایجاد کرد. وی تاکید کرد: حدود ۱۳ سال است که در حاشیه شهرهای استان و در قالب گروه‌های جهادی این فعالیت‌ها را ادامه می‌دهم. نازبانو کلمکی از بانوان صنعتگر سوزن‌دوز سیستان و بلوچستانی نیز که سابقه بیش از ۴۰ سال حضور در عرصه های مختلف صنایع‌دستی را داشته و موفق به کسب نشان ملی مرغوبیت تولید و کارآفرین نمونه ملی شده گفت: مدیریت کارگاه تولیدی محصولات صنایع‌دستی و کارآفرینی برای تعداد ۲۵۰ نفر از زنان سرپرست خانوار از جمله اقداماتی بوده است که با توجه به غنای فرهنگی مردم این دیار در سالهای اخیر انجام داده ام و اکنون سهمی در بازار های جهانی داریم. دیگر بانوی کارآفرین سیستان و بلوچستان گفت: از سال ۷۶ در دوره‌های آموزشی فنی و حرفه‌ای شرکت کرده و از سال ۸۴ با در دست داشتن مدرک مدیریت و مربیگری با اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری همکاری خود را در زمینه سکه دوزی، خامک دوزی، سوزن دوزی طراحی و تولید آغاز کردم. فاطمه لطفی گفت: هم اکنون کارآفرین روستایی هستم که بیشترین زحمت را دوزندگانی برعهده دارند که با جان و دل کار می‌کنند و ساعت‌ها زحمت می‌کشند. وحیده رخشانی معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سیستان و بلوچستان بیان کرد: سال گذشته بیش از ۴۰ میلیارد ریال در بخش صنایع دستی فقط در سیستان و بلوچستان فروش داشته‌ایم. وی افزود: این میزان از فروش نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۲ رشد ۲۳۰ درصدی داشته و این خود گواهی بر رونق اقتصادی در منطقه است. معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سیستان و بلوچستان ادامه داد: ضرورت دارد تا این کار ساماندهی شده و نقش صنایع‌دستی در ارزآوری به صورت ملموس و دقیق ثبت شود که در این خصوص نیز اقداماتی در حال انجام است. وی با تأکید بر نقش پررنگ صنایع دستی در معرفی سیستان و بلوچستان گفت: محصولات صنایع دستی و قابلیت‌هایی که این استان دارد بر هیچکس پوشیده نیست و تا امروز نیز اقدامات زیادی برای معرفی آن شده است. رخشانی اظهار کرد: محصولات فاخر و صنایع دستی سیستان و بلوچستان به کشورهای اروپایی نیز صادر شده؛ اما ضرورت دارد تا این کار ساماندهی شده و نقش صنایع‌دستی در ارزآوری به صورت ملموس و دقیق ثبت شود که در این خصوص نیز اقداماتی در حال انجام است. وی ادامه داد: با توجه به اینکه بیشتر مواد اولیه مورد نیاز صنایع دستی سیستان و بلوچستان در مناطق و شهرهای محل زیست صنعتگر وجود دارد، این افراد به راحتی می‌توانند نسبت به تولید اقدام کنند و خودشان نیز به صورت‌های مختلف از جمله دست فروشی و حضور در نمایشگاه‌ها و عرصه به فروشگاه‌ها، محصولات خود را به فروش می‌رسانند. انتهای خبر/ م.ج