پوشاک بلوچ ،غیرت بلوچ
10 اسفند 1392 ساعت 0:07
وبلاگ جوانان صدیق زهی نوشت : لباس بلوچ یک پوشش است اما نه از آن دست پوششهایی که اصالت فرهنگی...
به گزارش زاهدانه ، وبلاگ جوانان صدیق زهی نوشت :
چند ویژگی شاخص که قوم بلوچ را متمایز میسازند عبارتند از:
۱ـ میارجلی (پناهنده پذیری)۲ـ قول و قرار ۳ـ مهمان نوازی ۴ـ حشر و مدد ۵ـ بجار ۶ـ چَنَدء ۷ـ بیر یا انتقام ۸ـ جن طلاق (زن طلاق) ۹ـ دیوّان ۱۰ ـ پتّر ۱۱ـ پوشاک
پوشاک یا لباس مردم بلوچستان عبارتند از:
▪ پاگ : عمامه ای گرد که بر سر می بندند.
▪ دزمال یا مسر : دستمال سر، شبیه عمامه می بندند
▪ کلاه سوپی : عرقچین است و در مسجد و عبادت برسر می گذارند
▪ چکن دوز : کلاه دست دوزی شده اعیانی
▪ کمیس یاجامگ : پیراهن مردانه ای است گشاد و جادار
▪ لانکیگ یا لنگ : پارچه ای است که به دور گردن می آویزند
▪ گنج پراک یا زیر پوش: زیر پیراهن
▪ شلوار پاجامک : شلوار گشاد و چین دار بلوچی است
▪ نی پگ سرین بند : کمربندی است پارچه ای برای شلوار
▪ شال : کت پشمی که زمستان می پوشند
▪ سواس و پوزا : کفشی است که با برگ خرمای وحشی می بافند
▪ دوبنده : پاافزاری است که با پوست گاو می سازند
▪ بوت یا کوش : کفش چرمی
▪ کرو : جوراب پشمی برای زمستان
یک لباس ساده، پیراهنی گشاد و شلورای ساده با رنگی روشن درست به رنگ دلهای بی آلایش مردمان باصفای استان وسیع کویری کشور.
لباس بلوچ یک پوشش است اما نه از آن دست پوششهایی که اصالت فرهنگی ندارد. لباس هایی همانند بلوز و شلوار، یا کتهایی که سالهاست در خلا توجه به لباس ملی اقوام اصیل ایرانی با دیکته از آن سوی مرزها شکل و شمایلش کمی تغییر می کند تا مد روز شود. لباس مردم غیور سیستان و بلوچستان، فقط یک پوشش نیست بلکه این پوشش پشتوانه ای به قدرت فرهنگ یکی از اصیل ترین اقوام ایرانی را به دنبال دارد .
لباس بلوچ, لباس غیرت
وقتی یک فرد ملبس به پوشش بلوچها را می بینیم به یاد غیرتمندی این قوم در محافظت همیشگی از مرزهای شرقی کشورمان می افتیم . اگرچه ورق زدن تقویم دوران دفاع مقدس نیز یادآور دلاوری های این قوم در مرزهای شرق و جنوب کشور است همچنانکه شهدای استان سیستان و بلوچستان همچون نگینی در آسمان این استان کویری و پهناور می درخشند.
با این وجود اما گاهی وقتها به این لباس و این قوم بی مهری هایی صورت گرفته است و با چشم بستن بر نقش تاثیر گذار قوم بلوچ بر حفظ امنیت مرزهای شرقی و به جای فرهنگسازی برای ارزش نهادن به فرهنگ اصیل اقوام ایرانی، افراد شرور و قاچاقچیان مواد مخدر دراین لباس نشان داده می شدند. اگرچه چند سالی است دیگر شاهد چنین بی مهری هایی به لباس و در واقع به فرهنگ مردم غیور سیستان وبلوچستان نیستیم اما همان تعداد آثار نیز ضربه زیادی را به این لباس زده است.
این در حالی است که کرد، لر، بلوچ، ترکمن، ترک، گیلک، عرب و فارس همگی اقوام ایرانی هستند که در کشورمان ایران در کنار یکدیگر و با تکیه بر اشتراکات ملی و مذهبی خود به صورت دوستانه زندگی می کنند . هر یک از این اقوام دارای پیشینه ای عمیق و آداب و رسوم و فرهنگی غنی هستند و حتی خوراک و پوشش آنها بیانگر فرهنگی اصیل است که می تواند ذائقه تنوع پسند جوانان امروزی را به خوبی پوشش دهد. اما مسئولان فرهنگی با بی توجهی به این گنجینه ها، خود زمینه تهاجم فرهنگی را فراهم آورده اند.
برخی از منابع جمعیت مردم بلوچ یا کسانی که به زبان بلوچی سخن می گویند بیش از ۱۰میلیون تن براورد می کنند که بیشتر در کشورهای پاکستان ،ایران ،افغانستان ؛کشورهای حاشیه خلیخ فارس(عمان امارات بحرین)یا در کشورهای نظیر تاجیکستان و ترکمنستان زندگی می کنند اماقابل توجه ای از بلوچ زبانان حتی به کشورهای افریقای مثل زنگبار یا کشورهای اروپایی نظیر سوئد نیز مهاجرت کردند.
پوشاک و لباس بلوچی نیز می تواند برای بررسی قدمت تاریخی این قوم و مطالعات فرهنگی و تبار شناسی مورد توجه قرار گیرد. لباس بلوچی، لباسی است که در یک منطقه بزرگ جغرافیایی از قدیم مورد استفاده مردم بوده است. مناطقی چون ناحیه سیستان و بلوچستان ایران، بخشهایی از خراسان (به خصوص جنوب آن)، بخشهایی از استان کرمان و هرمزگان، کشورهایی چون پاکستان، هندوستان، افغانستان و … از جمله نواحی هستند که مردمان ملبس به این لباس را در آنها مشاهده می کنیم. شباهت لباس برخی دیگر از اقوام ایرانی با لباس بلوچ به دلیل ریشههای مشترک مردمی، قومی، تبارشناسی، فرهنگی و تاریخی مردم ایران است.
لباس بلوچ ها هم اگرچه طی زمان تغییراتی داشته اما پوشاک ویژه مردم این منطقه هنوز معرف یک قوم اصیل ایرانی است. لباس بلوچ ها هم مردانه و زنانه دارد. لباس مردان بلوچ شامل مواردی است که در زیر به آنها اشاره می شود.
زنان بلوچ اما لباس هایی با تنوع رنگی بالا می پوشندکه این همه سلیقه در انتخاب رنگهای شاد و زیبا حکایت از حس هنر دوستی و زیبایی شناسی این قوم دارد. آنها هم همراه با «جامگ» و «پاحامگ» مردانه که برای پوشش ظرافت و سلیقه زنان تغییراتی داشته اند ، «تکو» (چارقد) و سریگ (روسری) که بزرگتر از چارقد هست به سر می کند. کفش و جوراب زنان نیز همان نام ها را دارد. زنان اهل زیور آلات نیز هستند (گوشواره)، پولک، پولوه، کیگ، پور (سینه ریز)، کید، سربند و مِزبری ؛ زیور آلاتی است که میتوانید به همراه زنان بلوچ مشاهده کنید.
شاید از دید یک فرد غیر بلوچ و یا افرادی که آشنایی با این لباس ندارند، همه این لباسها یک شکل و یکسان دیده شوند و تفاوتی با هم نداشته باشند. اما در واقعیت اینگونه نیست و فرم و ساختار لباس و شلوار نشان دهنده خیلی از چیزها است. به عنوان نمونه نوع پوشش و نوع دوخت اهالی شهرهای مختلف بلوچستان به گونهای است که با دیدن لباس و شلوار، میتوان پی برد که آن فرد متعلق به کدام شهر، منطقه یا طایفه بلوچ است.
در حال حاضر لباس بلوچی یکی از هنرهایی است که زنده مانده است. دلیل آن هم خود مردم بلوچ هستند که یادگاری زیبا و ارزشمند نیاکان خودشان را حفظ و نگهداری کردهاند. این لباس بخشی از هویت، فرهنگ و تاریخ ایرانیان است
کد مطلب: 30993
آدرس مطلب: https://www.zahednews.ir/vdcdsn0s.yt0zn6a22y.html