گزیده ای از سرمقاله روزنامه های پنجشنبه
26 دی 1392 ساعت 11:16
سرمقاله روزنامه های کیهان،خراسات،رسالت،وطن امروز و ...را میتوانید در این قسمت بخوانید.
در ابتدا ستون یادداشت روز،روزنامه کیهان را میخوانید که به مطلبی با عنوان«جمعیت، فرهنگ و ارتش آمریکا !»نوشته شده توسط محمد صرفی اختصاص یافت:
رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اخیرشان با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، سه عبارت تکاندهنده و مسئولیتآفرین بر زبان آوردند. ایشان درباره تولید اسباببازی جذاب فرمودند؛ «حرص خوردم»، درباره تهاجم زبانهای خارجی به ادبیات فارسی؛ «احساس خطر میکنم» و درباره موضوع جمعیت؛ «وقتی انسان درست به عمق آن فکر میکند، تن او میلرزد»!این عبارتها در حالی بیان شده است که ایشان در برابر شدیدترین فشارهای سیاسی، تحریمهای اقتصادی و تهدیدهای نظامی دشمن، با لحنی قاطع به مقاومت و پیروزی اشاره فرموده و همچون حضرت امام (ره) تاکید کردهاند؛ دشمن هیچ غلطی نمیتواند بکند.حال سؤال اینجاست که گستردگی، عمق و تبعات موضوعات فوق که در حوزه فرهنگ دستهبندی میشوند، چیست که اینچنین موجب نگرانی و اعلام خطر شده است؟ این خطر تا جایی است که ایشان در همین دیدار از شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان «قرارگاه مرکزی» یاد کرده و تاکید میکنند ما در حال کارزار فرهنگی هستیم و این کارزار دشوارتر و البته پیچیدهتر از میدان نبرد نظامی است.
حدود ۲ هفته پيش مرکز آمار ايران گزارش جديدي درباره نرخ بيکاري منتشر کرد که بر مبناي آن اعلام شد: نرخ بيکاري پاييز امسال به 10.4 درصد کاهش يافته است. اعلام اين کاهش نرخ و استناد به آن توسط رئيس جمهور و سخنگوي دولت به عنوان يکي از نشانه هاي بهبود وضعيت اقتصادي کشور در شرايطي صورت گرفت که پيش از اين نرخ بيکاري اعلام شده در سال هاي گذشته با انتقاد جدي کارشناسان درباره تعريف ارائه شده در مورد اشتغال و بيکاري مواجه شده بود و بسياري از منتقدان دولت گذشته از کارشناسان تا چهره هاي سياسي نرخ بيکاري اعلام شده را يکي از اصلي ترين مصاديق آمارهاي غلط اقتصادي دولت دهم عنوان مي کردند. در چنين شرايطي اگر بتوان کمبود زمان و فرصت اندک براي بازنگري در تعريف نرخ بيکاري را بهانه قابل قبولي براي تغيير نکردن مبناي محاسبه اين نرخ بدانيم، قطعاً نمي توان استناد به آن و اعلام خشنودي از کاهش نرخ بيکاري را قابل قبول دانست. در مجموع اشکالات وارد شده به نحوه محاسبه نرخ بيکاري و برخي پيشنهادهاي اصلاحي براي محاسبه واقعي تر اين نرخ و همچنين اشاراتي به برخي جزئيات کمتر مورد توجه قرار گرفته شد. گزارش هاي مرکز آمار درباره نرخ بيکاري را که واقعيات بيشتري به جز نرخ بيکاري درباره بازار اشتغال کشور تبيين مي کند در قالب نکات زير مي توان بيان کرد:
۱ - نرخ بيکاري بر اساس گزارش رسمي مرکز آمار بر مبناي حداقل يک ساعت کار در هفته محاسبه مي شود. يعني اگر فردي يک ساعت درهفته کار کند، شاغل محسوب مي شود. اگر چه در استفاده از اين تعريف از شاغل به سازمان جهاني کار (ILO) استناد شده است اما مروري بر تعريف هاي اين سازمان نشان مي دهد که اين تعريف ملاک حداقلي اشتغال را نشان مي دهد، چنان که ملاک هاي حداکثري نظير ۲ روز کار در هفته نيز در تعريف هاي ارائه شده از سوي اين سازمان وجود دارد. در اين ميان با وجود انتقاد کارشناسان نسبت به استفاده از ملاک يک ساعت کار در هفته براي اشتغال هنوز موضع گيري و تصميم مشخصي در دولت جديد براي ارائه تعريف بومي و يا استفاده از ساير تعريف هاي بين المللي درباره اشتغال مطرح نشده است.
۲ - بدون ترديد استفاده از ملاک هاي سختگيرانه تر درباره تعريف شاغل، نرخ بيکاري موجود را افزايش خواهد داد و ممکن است دولت جديد از جهت مقايسه اي با مشکل آمارهاي نامناسب اشتغال در مقايسه با گذشته مواجه شود و به همين دليل به تعريف موجود بسنده کند. براي رفع اين معضل پيشنهاد مي شود علاوه بر اعلام نرخ بيکاري بر اساس ساير تعاريف استاندارد، نرخ بيکاري بر مبناي تعريف يک ساعت کار در هفته نيز ارائه شود تا ضمن ارائه تصويري واقعي تر از وضعيت اشتغال در کشور آمار قابليت مقايسه خود با گذشته را از دست ندهد.
۳ - واقعيت اين است که پديده اشتغال داراي ابعاد و جزئيات فراواني است که نمي توان آن را در يک يا حتي ۲ الي ۳ شاخص و نرخ بيکاري محدود کرد. هر چند مرکز آمار ايران در گزارش هاي فصلي خود صرفاً به ارائه نرخ بيکاري نمي پردازد و آمارهاي ديگري نظير نرخ مشارکت اقتصادي (ميزان جمعيت متقاضي کار به نسبت جمعيت در سن اشتغال)، سهم بخش هاي صنعت، کشاورزي و خدمات و برخي جزئيات ديگر از آمارهاي اشتغال را اعلام مي کند اما ضرورت دارد به ويژه درباره نرخ بيکاري و جمعيت شاغل طيفي از آمارها براساس ميزان اشتغال و کيفيت اشتغال نيز ارائه شود. به ويژه اهميت کيفيت اشتغال از اين جهت است که مي توان مشاغل کاذب و همچنين استانداردهايي که در بخشي از مشاغل موجود مورد غفلت قرار گرفته اند را در اين آمار مورد اشاره قرار داد. به عنوان مثال ميزان اشتغال بدون قرارداد يا با قراردادهاي سفيد امضا، ميزان اشتغال به تفکيک ساعات اشتغال در هفته، ميزان اشتغال با دريافتي کمتر از حداقل حقوق که مي تواند تصويري واقعي تر و آسيب شناسانه از وضع موجود بازار کار را نشان دهد.
۴ - ضروري است مسئولان اقتصادي گزارش هاي موجود مرکز آمار درباره نرخ بيکاري را با دقت بيشتر و تمرکز بر برخي جزئيات آن مشاهده کنند چرا که برخي پيشنهادهاي قبلي نگارنده درباره استانداردشدن تعاريف اشتغال و بيکاري در لابه لاي گزارش هاي مرکز آمار وجود دارد و فقط کافي است شفاف تر و با صراحت بيشتر در اين گزارش ها مورد توجه قرار گيرد. به عنوان مثال در آخرين گزارش منتشر شده مرکز آمار با عنوان «چکيده نتايج طرح آمارگيري نيروي کار پاييز ۹۱» و همچنين گزارش هاي قبلي مرکز آمار درباره نرخ بيکاري فصل هاي قبل از آن آماري تحت عنوان «سهم اشتغال ناقص» آمده است که عبارت است از نسبت جمعيت داراي اشتغال ناقص به جمعيت شاغل، براساس تعريف مرکز آمار افراد داراي اشتغال ناقص شامل تمام شاغلاني است که در هفته آمارگيري کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار کرده باشند و خواهان انجام کار بيشتر در هفته باشند.
براساس گزارش مرکز آمار اين افراد 9.2 درصد کل شاغلان کشور را تشکيل مي دهند که نشان مي دهد علاوه بر ۲ميليون و ۴۰۰هزار بيکاري که درآمار رسمي آمده است بيش از يک ميليون و ۹۰۰هزار نفر نيز اشتغال ناقص دارند، لذا تقاضاي فعلي کار فقط شامل ۲ميليون و ۴۰۰هزار نفر نيست بلکه تقاضاي اشتغال ناقص براي فعاليت بيشتر را نيز بايد به تقاضاي فعلي اشتغال اضافه کرد.
در هر صورت ضروري است مرکز آمار در دوره فعاليت دولت تدبير و اميد و در شرايطي که دولت شفافيت و ارائه آمارهاي صحيح را يکي از اصول خود اعلام کرده است به سمتي حرکت کند که آمارها بتوانند تصوير دقيقتر و واقعي تري از اقتصاد ايران به ويژه بازار اشتغال ارائه دهند تا تصميم سازان در دولت و کارشناسان در مراکز علمي بتوانند با نگاه دقيقتر به اين عرصه تدابير کارآمدتري براي رفع معضل بيکاري ارائه دهند.
دولت در شرايط حساسي قرار دارد. دنيا و البته ايران منتظر شروع اجرايي شدن توافقات ژنو3 است تا بلکه جمهوري اسلامي و 1+5 با تجربه فضايي مملو از تفاهم و اعتماد بتوانند خط بطلاني بر اختلافي بکشند که يکي از مشکلات جدي دهه اخير بود، اختلافهايي که بحرانهاي زيادي پديد آورد.
دقيقا به همين دليل است که بايد تاکيد کرد که دولت در شرايط حساسي قرار دارد. شرايطي که ميتواند در صورت مديريت صحيح نقطه پاياني بر مشکلات باشد و همچنين در صورت غفلت بحرانها را تشديد کند. مردان روحاني که از همان اول ميدانستند در برههاي حساس و دشوار قبول مسئوليت کردهاند و به همين دليل خود را آماده فعاليتي ميکنند که حتي ميتوان به «جهاد» تشبيهش کرد. آسيبهاي هشت سال اخير در حوزههاي اقتصادي، اجتماعي و سياسي و حتي اخلاقي به حدي بود که وضعيت نامطلوبي را به جامعه تزريق کرده است و حالا که مشکل اصلي (تنش زايي) در چارچوب رفتاري و گفتاري دولت جايي ندارد و جمهوري اسلامي تا حدودي توانسته است با دنيا به همزباني برسد، اين توقع به وجود آمده است که مجموعهاي که مسئوليت اجرايي را به عهده خود ميبيند، با استفاده بهينه از داشتههاي موجود شرايطي را به وجود بياورد تا بلکه لايههاي مختلف جامعه بتوانند حداقل آرامش حداقلي را حس کنند. البته با وجود موانع متعدد، بايد گفت که پتانسيلهاي مادي و غير مادي کشور به حدي است که دشوارترين برنامهها را هم به راحتي به مرحله اجرايي شدن رساند و اهداف تعيين شده را محقق کرد.البته بايد به اين مساله مهم اشاره کرد که دولتهاي براي رسيدن به اهداف خود که اتفاقا در راستاي کاهش مشکلات هستند، نيازمند همراهي و همکاري ساير نهادها و دستگاهها هستند تا بتوانند شرايط را براي فعاليت خود مهيا ببينند. متاسفانه با توجه به محرز بودن ضرورت همکاري قوا با قوه مجريه، اين روزها شاهد اين هستيم که مجلس شوراي اسلامي قرار را بر عدم همکاري گذاشته است و «کارت زرد دادن به وزرا» در حال تبديل شدن به عادت است تا اين سوال به وجود آيد که گروه افراطي حاضر در بهارستان چرا به شرايط بيتوجه هستند و چطور ميتوانند خود را راضي به اين امر کنند که مصالح جناحي را به منافع ملي ترجيح بدهند. چرا که رفتار و کردارشان چيزي غير از اين را نشان نميدهد. در پايان لازم به ذکر است که دولت حسن روحاني در مدت زماني که در پاستور مستقر شده، ثابت کرده است که از توانمندي بالايي برخوردار است و اگر شرايط اجازه بدهد، ميتواند با درايت و تکيه بر تدبير موفق شود و آثار هشت سال برخي بيانضباطيها و تنش زاييها را به طور کامل از بين ببرد و چشم انداز روشني براي اذهان عمومي درباره آينده ترسيم کند. البته نبايد از اين مهم غافل شويم که همه اهداف در حالتي به ثمر ميرسد که دولت اين فرصت را داشته باشد که در آرامش مطلق کار کند.
کد مطلب: 29601
آدرس مطلب: https://www.zahednews.ir/vdchz-ni.23nwvdftt2.html