زاهد نیوز - دزدآب کجاست؟

زاهدانه:شهر زاهدان که امروزه به عنوان مرکز استان سیستان و بلوچستان مى‏باشد سابقه تاریخى چندانى ندارد. در زمان قاجاریه در محل فعلى شهر یک جنگل کوچک از درختان گز وجود داشت که داراى مقدارى آب بود که از زیرزمین بیرون مى‏آمد و بعلت نفوذپذیرى زیاد خاک محل ظهور آن متغیر بود و آب مازاد پس از ظهور دوباره به دورن زمین برمى‏گشت و به زبان مردم عامه «دزداب» نامیده مى‏شد. به گزارش زاهدانه،براى اولین بار یکى از افراد بومى منطقه بنام مراد در سال 1277 ه.ش کاریزى در این محل حفر کرد و به کار کشاورزى پرداخت، کم ‏کم آبادى کوچکى به وجود آمد. چون این محل در سر راه ارتباطى غرب به هندوستان (مستعمره انگلیس) قرار داشت از اهمیت ویژه ‏اى برخوردار بود و دولت قاجاریه نیز به آن توجه مى‏کرد. در سال 1281 ه.ش عده ‏اى از کارشناسان و متخصصان بلژیکى از طرف دولت مرکزى ایران به منظور ایجاد یک گمرک مرزى به دزدآب آمدند و با احداث گمرک بر اهمیت این محل افزوده شد در نتیجه روزبروز جمعیت آن افزون مى‏شد و وسیع‏تر مى‏گردید. با احداث راه ‏آهن کویته - زاهدان در زمان جنگ جهانى اول توسط انگلیسى‏ها، تجارت و بازرگانى رونق یافت و عده‏ اى از کسبه براى این امر در محل دزداب چادر زدند و با احداث چندین ساختمان گلى توسط کارکنان گمرک و تجار زمینه پیدایش شهر آشکار شد و دزداب رو به رشد و ترقى گذاشت. با حمله قشون رضاخان به بلوچستان در سال 1307 ه.ش، عده‏ اى از نظامیان در دزداب مستقر شدند و فرماندارى این محل بر عهده آنها بود، تا اینکه چند سال بعد مامورانى از طرف وزارت کشور عهده‏ دار فرماندارى بلوچستان گردیدند. و به پیشنهاد سرتیب امان الله جهانبانى درسال 1314ه.ش دزداب به زاهدان تغییر نام داد. بلوچستان در این زمان شامل شهرستانهاى زاهدان، ایرانشهر و سراوان بود و مرکز آن شهر زاهدان تعیین گردید. بعد از چند مدت بلوچستان با سیستان یک فرماندارى کل را تشکیل مى‏داد و سرانجام به استان سیستان وبلوچستان تبدیل شد و زاهدان به عنوان مرکزیت استان انتخاب گردید. فهرست آثار و ابنیه تاریخى زاهدان شهر زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان است. چون قدمت این شهر بیش از چند دهه نیست، داراى آثار تاریخى قابل توجهى نیست و تنها در چندین بناى این شهر سبک معمارى جلب توجه مى‏کند. در منطقه لادیز از بخش میرجاوه این شهرستان اشیایى سنگى از دوران پارینه سنگى با قدمت 80 تا 100 هزار ساله شناسایى سطحى شده‏اند. در دامنه شمالى کوه تفتان در روستاى روپس از توابع دهستان تمین یک غار طبیعى وسیعى وجود دارد که داراى چندین قبر کهن مى‏باشد و معروف به هفتاد ملا است. در شمال غربى زاهدان در روستاى گراغه آثارى بصورت تپه ‏هاى خاک وجود دارد که نشان مى‏دهد افرادى در این محل با استفاده از معادن مس به صنعت ذوب مس و ساختن ظروف مسى اشتغال داشته ‏اند. آثار باستانى و ابنیه تاریخى شهرستان زاهدان عبارتند از: محوطه ‏هاى باستانى: محوطه باستانى لادیز - تپه باستانى گَراغِه - بناهاى صخره‏اى تَمینْ قلاع: قلعه گودال روپَسْ سایر آثار: قبرستان هفتاد ملا روپَسْ - بازارچه سرپوش زاهدان - ساختمانهاى قدیمى گمرک - شهربانى سابق و پست بخش میرجاوه - بناى قدیمى دادگسترى زاهدان