به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «
زاهدنیوز»، در سالن ورزشی دانشگاه آزاد زاهدان، از هر گوشه و کنار صدا و رنگ زندگی مردم سیستان و بلوچستان به گوش میرسید؛ اصالت و فرهنگ طوایف در حرکات، لباسها و گفتگوهای بازدیدکنندگان و غرفهداران موج میزد. هر قدم میان غرفهها، گویی پای گذاشتن در بخشی از تاریخ زنده این دیار بود.
بانوان و مردان طوایف مختلف با لبخند و شوق در کنار هم غرفهها را اداره میکردند؛ زنانی که دستهای پرتوانشان صنایع دستی و هنرهای سنتی را به نمایش گذاشته بودند و مردانی که با افتخار داستان پیشرفتها، دلاوریها و زندگی خود را روایت میکردند. این حضور همزمان، نمادی از همدلی و اتحاد مردم در پاسداشت فرهنگ و تمدنشان بود.
هر غرفه بازتابی از دستاوردهای امروز و تجربههای دیروز بود؛ از هنرهای دستی و صنایع سنتی گرفته تا پروژههای اقتصادی محلی و نمونههای موفق کسبوکارهای مردم. روایت هر محصول و هر هنر، داستانی از تلاش و پشتکار مردمان این سرزمین را بازگو میکرد.
گذشته تاریخی طوایف در گوشهای از نمایشگاه با تصاویر، اسناد و آثار سنتی به نمایش گذاشته شده بود؛ دلاوریها و شجاعتهای پیشینیان که هنوز در ذهن و زبان مردم زنده است. هر بازدیدکننده با دیدن این بخش، حس میکرد بخشی از هویت غنی و ریشهدار سیستان و بلوچستان را لمس کرده است.
این نمایشگاه نه فقط معرفی دستاوردها بود، بلکه آینهای از هویت، اصالت و زندگی جاری مردم سیستان و بلوچستان. هر تصویر، هر حرکت و هر محصول، یادآور سرمایههای فرهنگی و انسانی این سرزمین بود و لحظهای برای افتخار به گذشته و امید به آینده فراهم میکرد.
طوایف میراثی از دلاوری و نخبگی در سیستان و بلوچستانسید شیرعلی حسینی ناروئی از طایفه ناروئی در گفتگو با خبرنگار ما بیان کرد: طایفه ما در ایران، افغانستان و پاکستان حضور گسترده دارد و از گذشته تا امروز، با داشتن سرداران، بزرگان و نخبگان، بخش مهمی از هویت فرهنگی و اجتماعی سیستان و بلوچستان را شکل داده است.
وی با اشاره به سابقه تاریخی طایفه افزود: سرداران و حاکمان طایفه ناروئی از دوران پهلوی اول و دوم در مدیریت مناطق سیستان حضور داشتهاند و حتی در گذشته، بیش از ۷۰ طایفه استان سیستان و بلوچستان نماینده خود را در پایتخت معرفی کردهاند. این تاریخچه نشاندهنده جایگاه ممتاز طایفه در منطقه است.
حسینی به دلاوریها و نقش طایفه در انقلاب و دفاع از ارزشها اشاره کرد و گفت: سردار محمد امین خان ناروئی و فرزندان او همچنان با رهبری و نظام همراه هستند. گذشته از شجاعت و دلاوری، اعضای طایفه همیشه در حفظ امنیت و عزت مردم منطقه فعال بودهاند.
وی ادامه داد: طایفه ما نخبگان برجسته علمی و فرهنگی دارد؛ از جمله دکتر قباد خان ناروئی و دکتر فریده ناروئی که استاد دانشگاههای آمریکا هستند و فعالیتهایشان در سطح بینالمللی شناخته شده است. این نخبگان در حوزههای علمی، پژوهشی و کارآفرینی نمونهای از توانمندیهای طایفه ما هستند.
حسینی همچنین به افتخارات ورزشی اشاره کرد: اسحاق ناروئی در رشته بدنسازی و خانم نازیلا ناروئی قهرمان کشوری و بینالمللی، نمونهای از ورزشکاران موفق طایفه هستند. دستاوردهای آنان نشاندهنده همت و پشتکار مردم این دیار است.
وی گفت: از گذشته تا امروز، طایفه ناروئی با برخورداری از سرداران، نخبگان علمی و فرهنگی و ورزشکاران برجسته، میراثی افتخارآمیز و ریشهدار از فرهنگ و هویت مردم سیستان و بلوچستان را حفظ کرده و همچنان در مسیر پاسداشت این ارزشها فعال است.
حسینی عنوان کرد: از بزرگان طایفه ما، پدربزرگ بنده مرحوم جمعه ناروئی بودند که به عنوان طبیب و عالم در منطقه شناخته میشدند. در آن زمان، آلفونس گابریل، جهانگرد معروف که به این منطقه سفر کرده بود، با ایشان دیدار میکند و در کتاب عبور از صحاری ایران از شخصیت، جایگاه و ویژگیهای خاص ایشان بعنوان مردی که در دنیا نظیر ندارد یاد میکند.
صادرات گلیم بلوچ به اروپا و خلیج فارس؛ هنر بومی در مسیر جهانی شدنفریده ناروئی، بانوی کارآفرین سیستان و بلوچستان، در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به قدمت هنر گلیمبافی بلوچ بیان کرد: گلیم مهره و گلیم پیچچوب از جمله هنرهای اصیل این منطقه است که قدمتی بیش از ۲۵۰۰ سال دارد. در واقع، گلیمبافی از نخستین صنایعی بوده که انسانهای اولیه به آن دست یافتهاند و بسیاری از نیازهای خود از جمله لباس، کیسههای آذوقه و سایر ملزومات زندگی را از طریق بافت تأمین میکردند. گلیم بلوچ دارای موتیفها و نقشهای خاص و منحصر به فردی است که هر کدام نام بلوچی مخصوص به خود را دارند و از نظر طرح و نوع بافت با سایر مناطق کشور متفاوت است.
وی افزود: در گذشته، رنگبندی گلیمها بیشتر تیره بود که این موضوع به شرایط آبوهوایی و سبک زندگی عشایری مردم منطقه بازمیگشت، اما امروز با توجه به نیاز بازار و توسعه صادرات، رنگبندیها به سمت طرحها و رنگهای بازارپسند تغییر یافته است. این اقدام باعث شده محصولات تولیدی این منطقه به کشورهای اروپایی و کشورهای حوزه خلیج فارس صادر شود و مورد استقبال قرار گیرد.
ناروئی با اشاره به فعالیتهای تولیدی خود ادامه داد: در حال حاضر، ۶ کارگاه فعال با مشارکت ۶۸۰ نفر از بانوان، بهویژه مادران و دختران، در زمینه تولید گلیم فعالیت دارند و محصولات تولیدی آنان به بازارهای داخلی و خارجی عرضه میشود. این فعالیتها نقش مهمی در ایجاد اشتغال و توانمندسازی بانوان منطقه داشته است.
این بانوی کارآفرین درباره فعالیتهای بازاریابی گفت: حدود ۶ سال است که بهطور حرفهای در این حوزه فعالیت دارم و در نمایشگاههای داخلی و بینالمللی، از جمله نمایشگاههای اکسپو، شرکت کردهام. حضور در این رویدادها موجب آشنایی با تجار و فعالان حوزه صنایع دستی شده و زمینه صادرات محصولات را فراهم کرده است، بهطوری که از سال ۱۳۹۳ تاکنون، محصولات تولیدی به کشورهایی مانند آلمان، ایتالیا، عمان، امارات و قطر صادر شده است.
وی با اشاره به گستردگی فعالیت کارگاهها بیان کرد: کارگاههای تولیدی در زاهدان، نصرتآباد، چابهار و روستاهای اطراف فعال هستند و بسیاری از بانوان در منازل خود به بافت گلیم مشغولاند. این فعالیتها علاوه بر ایجاد اشتغال برای بانوان، زمینه مشارکت سایر اعضای خانواده را نیز فراهم کرده است.
ناروئی در پایان خاطرنشان کرد: این فعالیتها علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار، زمینه بازگشت برخی افراد به زندگی سالم را نیز فراهم کرده است و امروز خانوادههای بسیاری از طریق هنر اصیل گلیمبافی بلوچ امرار معاش میکنند و این هنر به عنوان بخشی از هویت فرهنگی و اقتصادی منطقه همچنان زنده و پویا ادامه دارد.
لباس بلوچی؛ شناسنامه هویت و هنر زنان این سرزمینمریم کهرازهی از طایفه کهرازهی در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به اصالت هنر سوزندوزی بلوچ بیان کرد: آنچه در لباس بلوچی دیده میشود، تنها یک نقش و تزئین ساده نیست، بلکه هر بخش از آن هویت، فرهنگ و جایگاه اجتماعی را نشان میدهد. سوزندوزیهایی که بر روی آستین و قسمتهای مختلف لباس قرار دارد، در واقع شناسنامه هنر زنان بلوچ به شمار میرود و هر نقش و طرح بیانگر بخشی از اصالت و پیشینه این قوم است.
وی افزود: در هنر بلوچ، از عناصر سنتی مانند پرده بلوچی، آینهدوزی و تلفیق آن با گلیمبافی و سایر هنرهای دستی استفاده میشود. بیشتر رنگهایی که در این هنر به کار میرود، برگرفته از طبیعت است و همین رنگها روحیهای شاد و زنده به لباس زنان بلوچ میبخشد. انتخاب رنگ و طرح لباس نیز متناسب با سن، موقعیت اجتماعی و نوع استفاده متفاوت است.
کهرازه ادامه داد: لباس دختران جوان معمولاً دارای رنگهای شادتر و طرحهای پرنشاطتر است و هرچه سن افزایش مییابد، رنگها به سمت طیفهای سنگینتر و متینتر حرکت میکند. لباس عروس بلوچ نیز دارای ترکیبهای رنگی متنوع و چشمنواز است که جلوهای خاص و منحصر به فرد دارد و نشاندهنده جایگاه ویژه این هنر در فرهنگ منطقه است.
وی با اشاره به کاربرد این لباس در زندگی روزمره گفت: لباس بلوچی تنها به مراسم خاص محدود نمیشود، بلکه در زندگی روزمره نیز مورد استفاده قرار میگیرد. تفاوت لباسها بیشتر در میزان تزئینات و ظرافت دوخت است و در مراسم شادی، تزئینات و جلوههای بصری آن بیشتر نمایان میشود، اما اصل ساختار لباس همچنان حفظ میشود.
این بانوی بلوچ خاطرنشان کرد: هنر سوزندوزی بلوچ قدمتی چند صد ساله دارد و نسل به نسل منتقل شده است. این هنر نهتنها بخشی از هویت فرهنگی زنان بلوچ است، بلکه آرامش، زیبایی و حس افتخار را نیز برای هنرمندان آن به همراه دارد. هنر دستان زنان بلوچ، گنجینهای ارزشمند است که نمونه آن کمتر در سایر نقاط جهان دیده میشود.
کهرازه در پایان با تأکید بر اهمیت حفظ این هنر اصیل اظهار کرد: لباس بلوچی نماد فرهنگ، اصالت و هویت زنان این سرزمین است و امروز نیز بانوان بلوچ با حفظ این میراث ارزشمند، نقش مهمی در انتقال فرهنگ و هنر به نسلهای آینده ایفا میکنند.
انتهای خبر/
