ترجمه

به نام خدای بخشاینده مهربان

سوگند به عصر (1) که همانا انسان حتماً در زیان‌کاری است (2) مگر کسانى که ایمان آوردند و انجام دادند شایسته‌ها (کارهاى شایسته) را و سفارش کردند یکدیگر را به حق و سفارش کردند یکدیگر را به صبر (3)

شرح واژگان کلیدی

«عصر» در لغت به معنای فشردن و تحت فشار قرار دادن است. درباره فضیلت تلاوت این سوره در حدیثى از امام صادق(ع) می‌خوانیم: «هر کس سوره عصر را در نمازهاى نافله بخواند، خداوند او را در قیامت برمی‌انگیزاند، در حالى که صورتش نورانى، چهره‌اش خندان و چشمش به نعمت‌هاى الهى روشن است، تا داخل بهشت شود.» (ثواب‌الأعمال و عقاب‌الأعمال، ص 125)

سوره «عصر» در زمانی نازل شد که دشمنان اسلام بسیار بر مسلمانان سخت می‌گرفتند و آنها را تحقیر کرده، مورد آزار و اذیت قرار می‌دادند. سران قریش با این اقدام سعی داشتند مسلمانان را از آیین خود بازگردانند؛ اما تحمل این فشارها موجب تقویت ایمان مسلمانان و افزایش معنویت آنان می‌شد.

نمودار سوره

سوره مبارکه «عصر» با سوگند به سختی‌ها و فشارهایی که اهل ایمان به ویژه مسلمانان صدر اسلام در مسیر توحید و حق پرستی تحمل می‌کردند، آغاز می‌شود و در ادامه می‌افزاید: معمولاً انسا‌ن‌ها حاضر نیستند سختی‌ها و فشارها را تحمل کنند تا به کمال برسند؛ بلکه خود را با زندگی روزمره سرگرم می‌کنند و به‌جای رعایت تقوا، از امیال زودگذر و شهوات خود پیروی می‌کنند و همین امر موجب می‌شود که معمولاً انسان‌ها در زیان‌کارى به سر ببرند و سرمایه عمرشان رو به تباهى برود.

تنها راه رهایی از خسران و جلوگیری از به هدر رفتن سرمایه انسانی، این است که انسان به برنامه‌هایی که خدا برای کمال و سعادت وی در نظر گرفته، عمل کند و خود را به چهار ویژگی «انجام اعمال صالح و شایسته»، «ایمان واقعی به خدا و دین»، «توصیه به حق» و «توصیه به صبر» آراسته سازد.