به گزارش
زاهدانه:به نقل از فارس-با توجه به تلاش مقامات قزاقستان برای تثبیت جایگاه سیاسی این کشور به عنوان «میزبان مذاکرات» احتمال ایجاد بانک سوخت هستهای در این کشور به منظور ارائه راهحل پیشنهادی برای حل موضوع هستهای ایران پیشبینی میشود.
روز سهشنبه 26 فوریه «آلماتی» پایتخت پیشین قزاقستان میزبان چند هیئت عالیرتبه سیاسی خواهد بود و در هتل Inter Continental آلماتی دور تازهای از مذاکرات هستهای گروه 1+5 با ایران برگزار میشود.
این جلسه از دیدگاه کارشناسان از اهمیت زیادی برخوردار میباشد. واقعیت این است که به گفته کارشناسان، ایالات متحده آمریکا هنوز هم پس از انتخابات ریاست جمهوری خود نتوانسته است محورهای عمده سیاست خارجی خود را مشخص نماید. البته از نگاه کارشناسان روشن است که آمریکا در سیاست خارجی خود تجدیدنظر اساسی نخواهد کرد.
از این رو، تردیدی نیست تا زمانی که واشنگتن سیاست خارجی خود و بویژه نگرش به برنامه هستهای ایران را اصلاح نکند، در مذاکرات آلماتی نیز اتفاق خاصی نخواهد افتاد اما این نکته از نگاه سیاسی دارای اهمیت زیادی است که شرایط موجود برای سیاست خارجی کشور میزبان یعنی قزاقستان ایدهآل میباشد.
به این دلیل که مقامات قزاقستان سعی میکنند موقعیت خود را به عنوان «میزبان مذاکرات» برای تثبیت جایگاه سیاسی بهتر استفاده کنند اما بعید است که کشور میزبان قادر به ارائه چیز تازهای به غیر از طرحهای جانبدارانه از مواضع غرب در قبال برنامه هستهای ایران باشد.
هتل Inter Continentalآلماتی در پایان ماه فوریه محل مذاکرات مهم هیئت عالیرتبه گروه 1+5 با ایران میباشد و اینک وزارت خارجه قزاقستان تمام تلاش خود را برای برگزاری این نشست در سطح عالی به خرج میدهد.
البته اداره تشریفات وزارت امور خارجه جمهوری قزاقستان بیشتر توجه خود را به مسائل فنی این گفتوگوها و سطح آن معطوف کرده است اما در این نکته تردیدی نیست که برای کشور میزبان نتیجه این مذاکرات نیز جنبههای بیشتری از نمادگرایی را تقویت خواهد کرد که دولت آستانه در مسیر استقلال در سیاست خارجی خود گام برمیدارد.
ساختمان هتل Inter Continental آلماتی در قزاقستان پس از استقلال این کشور از شوروی سابق ساخته شده است ولی در حال حاضر در محیط پیرامونی این هتل نمادهای مهم دوران حکومت شوروی حفظ شده است و هنوز هم روح تاریخ شوروی احساس میشود.
به این دلیل که در این محل 2 ساختمان دولتی یکی کاخ سابق ریاست جمهوری و دیگری شهرداری آلماتی واقع شده است. هر 2 ساختمان مهم تاریخی مشرف به میدان جمهوری میباشد که در آنجا در ماه دسامبر سال 1986 درگیری خونینی رخ داده بود.
این رویداد که بعدها به عنوان نحستین اعتراض قزاقها به سیاستهای اتحاد جماهیر شوروی وارد کتابهای تاریخ این کشور شد، در حال حاضر در قزاقستان به عنوان سیاستهای «استعماری» مسکو نام گرفته است.
اما نکته مهم دیگر درباره هتل Inter Continental آلماتی این است که در این مکان «داریگا نظربایآوا» دختر بزرگ «نورسلطان نظربایف» رئیس جمهور قزاقستان طی چند سال اخیر اقدام به برگزاری رویداد دیگری تحت عنوان «انجمن رسانههای اوراسیا» کرده است که این نشست تحت حمایت او قرار دارد.
از نگاه کارشناسان و تحلیلگران این اقدام نیز در سطح منطقهای و بینالمللی یک رویداد مهم سیاسی برای قزاقستان به حساب میآید. اینک در این مکان یکی دیگر از نمادهای دیگر سیاست مستقل خارجی قزاقستان یعنی مذاکرات هستهای گروه 1+5 با ایران برگزار میشود.
از این رو، دولت قزاقستان مذاکره درباره برنامه هستهای ایران را به عنوان یک فرصت فوقالعاده برای تأکید بر جایگاه خود به عنوان یک کشور مهم که داری سیاست خارجی مستقل میباشد، ارزیابی میکند زیرا این رویداد به مقامات آستانه امکان میدهد که با تمرکز بر روی این موضوع مهم، در خارج از این کشور تصویر یک قدرت منطقهای قوی را از خود به نمایش درآورد.
«ادوارد پالیتایف» یک تحلیلگر سیاسی در مصاحبه با مجله «کارشناسان قزاقستان» اعلام کرد که مسائل مربوط به امنیت جهانی و منطقهای مدتهاست که در محور سیاست خارجی قزاقستان قرار دارد.
وی افزود: برای مثال، با هدف تعامل و اعتمادسازی در آسیا، دولت قزاقستان در پائیز سال 1992 اقدام به تشکیل کنفرانسی در این رابطه کرده بود. در حالی که کمتر از یک سال از استقلال این کشور میگذشت.
از آن زمان به بعد دولت آستانه به برخی از موفقیتها در این روند دست یافت. چنانچه در نخستین اجلاس کنفرانس تعامل و اعتماد سازی در آسیا در سال 2002 قزاقستان موفق شد به طور همزمان نمایندگان هند و پاکستان، اسرائیل و فلسطین را دور هم جمع کند.
یکی از مثالهای دیگر در این مورد، امضای معاهده جامع منع آزمایشهای هستهای از سوی قزاقستان میباشد اما نکته مهم پایبندی قزاقستان به این معاهده است.
این کشور تا به حال چهار بار مورد بازرسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سایت آزمایشگاه هستهای «سیمیپالاتینسکی» قرار گرفته است که در دوران شوروی پایگاه اصلی آزمایش تسلیحات اتمی این کشور به حساب میآمد.
قزاقستان در زمینه برنامه هستهای صلحآمیز با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری مؤثری داشته است. قزاقستان یکی از کشورهایی میباشد که به طور داوطلبانه از سلاحهای هستهای باقیمانده از دوران شوروی چشم پوشید.
این نکته ممکن است در خلال مذاکرات هستهای گروه 1+5 با ایران در قزاقستان به عنوان محور در سیاست خارجی این کشور یادآوری شود و به عنوان راهکار حل موضوع هستهای ایران ارائه شود زیرا قزاقستان سالهاست که خود را به عنوان دولتی که به طور داوطلبانه سلاحهای هستهای را کنار گذاشته است، معرفی میکند.
در این راستا سال گذشته حتی سعی شد که نورسلطان نظربایف رئیس جمهور این کشور نامزد دریافت جایزه صلح نوبل شود اما این ابتکار از این مرحله فراتر نرفت و بیشتربه عنوان یک قصد مطرح شد.
روشن است که پروتکل دیپلماتیک اجازه نمیدهد که قزاقستان نسبت در ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران ابراز شک و تردید کند اما فرصت خوبی است که این ایده را در روند مذاکرات در آلماتی مطرح نماید و به عنوان یک راهکار حل اختلاف در مورد برنامه هستهای ایران، موضوع تأسیس بانک بینالمللی سوخت هستهای در مذاکرات آلماتی به عنوان ابتکار عمل دستگاه سیاست خارجی قزاقستان ارائه شود.
بدیهی است که قزاقستان به عنوان میزبان مذاکرات هستهای گروه 1+5 با ایران بدون دلیل انتخاب نشده است.
«مارات شیبوتاف» نماینده کانون همکاری بین مرزی کشورهای عضو جامعه همسود در قزاقستان که کارشناس و تحلیلگر مسئله هستهای نیز است، میگوید: به نظر میرسد در آینده قزاقستان به عنوان محل بانک بینالمللی سوخت هستهای برگزیده خواهد شد.
از این رو، به ایران پیشنهاد میشود که دیگر نیازی به ساخت تأسیسات غنیسازی جدید وجود ندارد و تهران میتواند گاز فلوراید اورانیوم یا قرصهای مورد نیاز خود برای تولید سوخت را از قزاقستان تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی و با تضمین قدرتهای جهانی دریافت کند.
این پیشنهاد بدون تردید جایگاه قزاقستان در عرصه بینالمللی را به طور چشمگیری ارتقا میدهد و بویژه برای حل برنامه هستهای ایران این ابتکار از اهمیت زیادی برخوردار میباشد.
زیرا بر اساس گزارشهای موثق به نظرمیرسد که بانک بینالمللی سوخت هستهای در سالهای 2013-2014 در قزاقستان تأسیس خواهد شد.
مورد اعتماد قدرتهای هستهای جهان قرار گرفتن قزاقستان به عنوان جزء مهم برنامه منع گسترش سلاحهای هستهای به معنی واگذار کردن مسؤلیت مهمی در دیپلماسی بینالمللی به این کشور میباشد و برخی کارشناسان ابراز امیدواری میکنند که قزاقستان شایستگی این مسؤلیت را دارد.
البته باید توجه داشت که سیاست خارجی قزاقستان اهداف دیگری نیز دارد زیرا از سوی دولت آستانه همیشه بر روی 2 محور در سیاست خارجی تمرکزشده است که یکی پایبندی به ارزشهای همگرایی اوراسیایی و تحکیم روابط با روسیه و دومی تأکید بر بیطرفی در سیاست خارجی یا به اصطلاح رایج در این کشور «چندجانبه گرایی» میباشد.
با این حال، حتی تجزیه و تحلیل مقدماتی از مطالب مطبوعات در مورد این موضوع اولویتهای سیاست خارجی این کشور را نشان میدهد.
به عنوان مثال، در تابستان سال گذشته «میخائیل پاک» رئیس دفتر شرقی خبرگزاری روسی «رگنوم» در قزاقستان در آستانه دیدار «علی اکبر صالحی» وزیر امور خارجه ایران از قزاقستان به انتشار مقاله مفصلی در روزنامه محلی «لیتر» اشاره کرده بود.
در این مقاله با اشاره به ساخت خط لوله انتقال نفت از امارات متحده عربی به اقیانوس هند، این اقدام را پاسخ کشورهای عربی به تهدید ایران در زمینه بستن تنگه هرمز عنوان کرده است که در مجموع این مطلب ماهیت ضدایرانی داشت.
این تحلیلگر نشریه «لیتر» را روزنامه نیمهرسمی معرفی کرده است که قصد دارد از ایران چهرهای منفی درست کند.
با این حال، نکته دیگری که مهم به نظر میرسد و در افشای عمق دیدگاه دولت قزاقستان در قبال این موضوع کمک میکند سخنرانی نورسلطان نظربایف رئیس جمهور این کشور در ماه دسامبر سال 2012 در «استانبول» ترکیه میباشد.
این سخنان موجب تیرگی در روابط روسیه و قزاقستان شد. رهبر قزاقستان در این سخنرانی تهدید کرد که کشورش به خاطر منافع ملی خود میتواند از سازمانها و مجامعی که در قلمرو شوروی سابق فعالیت میکنند، خارج شود.
وی اشاره ضمنی به روسیه کرد و موضوع همگرایی کشورهای ترکزبان را به عنوان جایگزین سازمانهای تحت مدیریت مسکو در جامعه همسود مطرح کرد.
این سخنان موجب ناخوشنودی روسیه شد و نشان داد که قزاقستان میتواند با یک چرخش کلی برای نزدیکی با ترکیه و آمریکا اقدام کند. در ضمن، برای مشخص نمودن سمتوسوی سیاست خارجی قزاقستان کافی است به آمار و ارقام معاملات مال وکالا میان این کشور با دولتهای دیگر توجه شود.
بنا به گزارش منتشر شده در وب سایت سازمان آمار قزاقستان، در ردیف نخست تعداد اشخاص حقوقی ثبت نام شده در قلمرو این کشور که فعالیت اقتصادی میکنند، شهروندان روسیه میباشند اما مقام دوم به اتباع ترکیه تعلق دارد.
در ضمن، هتل Inter Continental آلماتی که قرار است 26 فوریه محل مذاکرات مهم هیئت عالیرتبه گروه 1+5 با ایران باشد پنج سال پیش «آنکارا» نام داشت.
«ولادیمیر پلاستون»: «به ایران نباید فشار آورد و ایرانیان را نباید تهدید کرد!»
پلاستون در ادامه افزود یک ضربالمثل ایرانی وجود دارد که میگوید: «روباه دستش به انگور نمیرسد، میگوید: انگور ترش است». در قضیه ایران نیز همینطور است چرا که بدون ارائه کوچکترین شواهد و مدارکی این کشور را در تمام موارد متهم میکنند و فکر هم نمیکنند که آیا این موارد با ایران ارتباط دارد یا خیر؟
کارشناس روس اظهار داشت که واقعیت این است که متهم کردن ایران بر پایه اتهامات بیاساس به عنوان بدعت زشت درآمده است که نمونه آن ادعا در مورد تلاش ایران جهت دستیابی به تسلیحات هستهای میباشد.
پلاستون ادامه داد که تنها یک راهحل در این مورد وجود دارد و آن هم این است که با دست برداشتن از تهدید و تحریم، با این کشور از در سازش و تعامل سازنده وارد گفتوگو شد .
وی در پایان گفت: تا آنجا که من میدانم رویکرد ایرانیان به حل مشکل این است که اگر با آنان از موضع سازنده و بدون تهدید و زورگویی وارد گفتوگو شوند، به حرفهای آنها گوش میکنند و آمادگی خود را برای پیدا کردن راهحل مورد قبول 2 طرف اعلام میکنند.
در زیر مخاطبین گرامی میتوانند سایر عکسهای مربوط به محل برگزاری این نشست را مشاهده کنند.
انتهای پیام/
